การเตรียมยาหยอดตาสำหรับผู้ป่วยเฉพาะราย

แหล่งที่มาข้อมูล : ฝ่ายเภสัชกรรม รพ.ศูนย์การแพทย์มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์

คืออะไร

ยาหยอดตา เป็นการ “เตรียมยาปราศจากเชื้อ”

• ยาปราศจากเชื้อ คือ ยามีข้อกำหนดที่สำคัญ ได้แก่ การปราศจากเชื้อจุลชีพ (microorganism free) การปราศจากสารก่อไข้ (pyrogen free) และการปราศจากอนุภาคปนเปื้อน (particle contamination free)
• ด้วยเหตุนี้การเตรียมยาปราศจากเชื้อจึงต้องได้รับการออกแบบเป็นพิเศษเพื่อป้องกันการปนเปื้อนจากสิ่งแวดล้อมสู่ผลิตภัณฑ์อันจะทำให้เกิดอันตรายแก่ผู้ใช้

การเตรียมยาหยอดตา เป็นการ “การเตรียมยาสำหรับผู้ป่วยเฉพาะราย”

• ยาเตรียมเฉพาะราย คือ ยาที่เตรียมขึ้นมาใหม่ในแต่ละครั้งของการสั่งใช้ยาสำหรับผู้ป่วยรายใดรายหนึ่งโดยเฉพาะ เนื่องจากเป็นยาที่ไม่มีจำหน่ายในขนาดหรือรูปแบบที่เหมาะสมหรือตามที่ต้องการ หรือมีความคงตัวในระยะเวลาสั้นๆ ต้องเตรียมเมื่อมีความต้องการใช้

ขั้นตอนการเตรียมยา (ระยะเวลารอคอยยา ต่อเคส 30 นาที ถึง 1 ชั่วโมง)

1.ทำความสะอาดตู้ BSC(1) และเปิด UV เพื่อฆ่าเชื้อ 30 นาที (เตรียมความพร้อมไว้ทุกเช้า)

2.จัดยา อุปกรณ์เตรียมยา และเอกสารวิธีเตรียมยา ส่งผ่าน Pass box(2) เข้าห้องเตรียมยา(3)

3.ล้างมือให้สะอาด สวมเครื่องแต่งกายตามมาตรฐาน เพื่อลดการปนเปื้อนเชื้อและปลดปล่อยอนุภาค(3)

4.เดินผ่าน Air lock(4) เพื่อเป่าฝุ่นให้หลุดออกจากตัว ก่อนเข้าห้องเตรียม

5.รับของจาก Pass box ใส่ถุงมือและเตรียมยา ด้วยเทคนิคปราศจากเชื้อ ภายใต้ตู้ BSC ในห้องสะอาด(5)

6.ติดฉลากยา กำหนดวันที่ผลิตและวันหมดอายุ และวิธีเก็บรักษา(6)

หมายเหตุ

• ตู้ BSC (1) : ตู้ปลอดเชื้อที่สามารถป้องกันการปนเปื้อนเชื้อในการทำงาน
• Pass box (2) : ช่องที่ใช้สำหรับส่งสิ่งของระหว่างห้องสะอาดกับบริเวณภายนอก
• ห้องเตรียมยา(3) : ห้องสะอาด (clean room) เพื่อให้การผลิตยาปราศจากเชื้อมีความเสี่ยงน้อยที่สุดจากการปนเปื้อนของจุลินทรีย์ อนุภาค และไพโรเจน
• Air lock (4) : ห้องขนาดเล็กที่มีประตูสองด้าน ใช้กั้นระหว่างห้องที่มีระดับความสะอาดแตกต่างกัน ซึ่งช่วยป้องกันการปนเปื้อนของฝุ่นละอองเข้าสู่ห้องที่มีความสะอาดสูงกว่า

Reference

1. ภก. ดร. ถิรพิทย์ สุบงกช. (2560). สถานที่และการควบคุมสภวะแวดล้อมสำหรับการผลิตยาปราศจากเชื้อ.
2. ดร.ภก.กฤษณ์ สุขนันทร์ธะ. ภญ.เปญจมาภรณ์ อภิรมย์รักษ์. แนวทางการผลิตยาเตรียมปราศจากเชื้อในโรงพยาบาลตาม ASHP Guidelines on Compounding Sterile Preparations.