“ขนมล่อมด” กิจกรรมที่มีชื่อน่ารัก มีแนวคิดที่อบอุ่น รวมถึงเป็นการแสดงถึงความห่วงใยของศูนย์บรรณสารและสื่อการศึกษาที่จัดเป็นโครงการขึ้นมาอย่างต่อเนื่องหลายปีแล้ว เป็นกิจกรรมที่จัดขึ้นเพื่อสนับสนุนขนม อาหารว่าง เครื่องดื่มให้กับนักศึกษาที่มาใช้บริการในช่วงสอบ มีการบริการของกินที่มาจากจัดซื้อจากร้านค้าหรือสั่งปรุงอาหารจากร้านประจำ รวมถึงการได้รับความกรุณาจากผู้ใจดี มอบของกินหรืองบประมาณเพื่อจัดซื้ออาหารและขนมอร่อย ๆ ไว้บริการน้อง ๆ ที่อ่านหนังสือ หรือทบทวนความรู้ในยามดึกที่ศูนย์บรรณสารฯ
กลุ่มเป้าหมาย คือนักศึกษาที่เข้ามาอ่านหนังสือ เตรียมตัวสอบ หรือทำรายงานที่ห้องสมุดในช่วงดึกหรือช่วงใกล้สอบ
รูปแบบกิจกรรม จะมีการจัดเตรียม ขนม เครื่องดื่ม หรือของว่าง (เช่น ขนมปัง กาแฟ โอวัลติน หรือผลไม้) ไว้ให้บริการฟรีในพื้นที่ที่กำหนด นักศึกษาที่เข้าใช้พื้นที่ในช่วงเวลานั้นใช้บริการเพื่อให้อิ่มท้องได้เลย
จัดขึ้นมาเพื่อ เป็นกำลังใจให้นักศึกษาที่ตรากตรำอ่านหนังสือ ทบทวนเนื้อหาก่อนสอบ ช่วยคลายความเหนื่อยล้าและได้เติมพลังงานในช่วงที่ต้องใช้สมาธิสูง เป็นการสร้างบรรยากาศที่เป็นมิตรและผ่อนคลายให้กับห้องสมุด และช่วยประหยัดงบประมาณในกระเป๋านักศึกษาที่มาใช้บริการห้องสมุดในช่วงเวลาสอบ
ช่วงเวลา มักจะจัดในช่วงสัปดาห์ก่อนสอบ (Pre-exam) และ สัปดาห์สอบ ซึ่งเป็นช่วงที่ห้องสมุดเปิดให้บริการขยายเวลา (Midnight Library)
ทำไมเป็นชื่อขนมล่อมด
“ขนมล่อมด” หากเปรียบให้เห็นภาพชัด ๆ ก็เปรียบเหมือนอาหารเหล่านี้ช่วย “ล่อ” ให้เหล่านักศึกษา (มด) ขยันเข้ามาใช้พื้นที่เรียนรู้และใช้พื้นที่ในห้องสมุดได้นานขึ้น และช่วยให้อิ่มท้องด้วยขนมที่ห้องสมุดหมุนเวียนเปลี่ยนเมนูอร่อย ๆ มาให้บริการ และไม่ได้ทำหน้าที่เพียงแค่แจกขนมหรือเครื่องดื่มเพื่อคลายหิวชั่วครั้งชั่วคราว แต่คือความใส่ใจที่ห้องสมุดมอบให้เสมือนที่พึ่งพาในยามยาก ซึ่งความอาทรเอาใจใส่เล็กๆ นี้เองที่เป็นจุดเริ่มต้นของการสร้างความยั่งยืนที่จับต้องได้จริงตามแนวทาง SDGs ในการดูแลสุขภาวะและยุติความหิว
ในด้านความสอดคล้องกับ SDGs กิจกรรมนี้เป็นเหมือนสวัสดิการอาหารว่างที่มีให้บริการในช่วงสอบสำหรับผู้ที่เข้ามาใช้พื้นที่สำหรับการอ่านหนังสือ หรือทบทวนเนื้อหาก่อนสอบ ซึ่งสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน หรือ SDGs โดยเฉพาะในข้อที่เกี่ยวกับความหิวโหย มีประเด็นที่น่าสนใจ คือ
1. ความสอดคล้องกับ SDG 2: Zero Hunger (ยุติความหิวโหย) บรรลุความมั่นคงทางอาหาร และยกระดับโภชนาการ และส่งเสริมเกษตรกรรมที่ยั่งยืน
ถึงแมัโครงการนี้จะเป็นสวัสดิการที่เกิดขึันในมหาวิทยาลัย โดยเฉพาะห้องสมุดที่เป็นสถานที่ที่ให้บริการนักศึกษาทุกคนก็ตาม แต่ก็สะท้อนหลักการของ SDG2 ในมิติของการเข้าถึงอาหารที่มีคุณค่าและปลอดภัยอย่างเท่าเทียม ทั้งสองหัวข้อย่อย คือ
เป้าหมายข้อ 2.1 การเข้าถึงอาหาร (Food Access): ยุติความหิวโหยและสร้างหลักประกันให้ทุกคน ได้เข้าถึงอาหารที่ปลอดภัย มีโภชนาการ และเพียงพอ
ข้อนี้สอดคล้องเพราะในช่วงเวลาเร่งรีบ นักศึกษารีบอ่านหนังสือหรือทบทวนเนื้อหาจนไม่มีเวลาไปหาอาหาร หรือนักศึกษาที่มีข้อจำกัดด้านงบประมาณในช่วงปลายภาค สามารถเข้าถึงอาหารว่างและเครื่องดื่มได้ฟรี ข้อนี้ช่วยลดภาวะความหิวโหยชั่วคราวในช่วงที่ร่างกายต้องใช้พลังงานสมองอย่างหนักได้เป็นอย่างดี
- เป้าหมายข้อ 2.2 ยุติภาวะทุพโภชนาการทุกรูปแบบและแก้ไขปัญหาความต้องการสารอาหาร
ประเด็นนี้เป็นการสนับสนุนความมั่นคงทางอาหารในระดับสถานศึกษา เพราะการที่ศูนย์บรรณสารฯ จัดเตรียมอาหารไว้ให้ เป็นเหมือนการสร้างแนวทางการดูแลเด็นักศึกษาทุกคนที่เข้ามาใช้บริการห้องสมุดในช่วงนี้ว่าทุกคนจะได้รับพลังงานเพียงพอในการอ่านหนังสือ หรือติวข้อสอบ หรือทำรายงานส่งอาจารย์ก่อนสอบ หากนักศึกษาสอบผ่านก็นำไปสู่การประสบความสำเร็จด้านการศึกษาได้ โดยไม่ถูกขัดขวางด้วยความหิวในขณะที่ต้องการพลังงานในการอ่านหนังสือ
การบริการขนมและเครื่องดื่มในช่วงนี้ ช่วยลดความเครียดจากความอ่อนล้า การพักผ่อนไม่เพียงพอ การได้รับอาหารที่อิ่มท้อง จะช่วยป้องกันภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำจากการอดนอนหรืออ่านหนังสือหนักเกินไปได้ รวมทั้้งเป็นการส่งเสริมสุขภาวะทางจิตใจให้พร้อมรับกับการสอบอันหนักหน่วงสำหรับพวกเขาพวกเธอทั้งหลายอีกด้วย
- เป้าหมายย่อย 3.4 ลดการตายก่อนวัยอันควรจากโรคไม่ติดต่อ และส่งเสริมสุขภาพจิตและความเป็นอยู่ที่ดี
ในข้อนี้หลายคนอาจจะนึกไม่ถึง แต่การสอบแต่ละครั้งอาจจะนำมาซึ่งความเครียดสะสมได้ และการมีกิจกรรม”อาหารล่อมด”ในช่วงนี้จะช่วยสร้างความสบายใจและผ่อนคลาย จากการได้รับน้ำตาลจากขนมหรือเครื่องดื่มอุ่นๆ ช่วยลดฮอร์โมนความเครียด ส่งผลดีต่อสมองได้
เพราะเมื่อท้องอิ่ม สมองก็พร้อมทำงาน โครงการนี้จึงเป็นปัจจัยสนับสนุนให้มีสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ
- เป้าหมายย่อย 4.1 สร้างและปรับปรุงสถานศึกษาที่คำนึงถึงเด็ก ผู้พิการ และเพศสภาวะ และสร้างสภาพแวดล้อมเรียนรู้ที่ ปลอดภัย ปราศจากความรุนแรง ครอบคลุม และมีประสิทธิผลสำหรับทุกคน
ห้องสมุดไม่ใช่แค่ที่เก็บหนังสือที่ให้บริการหนังสืออย่างเดียว แต่ยังเป็น “Learning Space” (พื้นที่เรียนรู้) การมีอาหารว่างให้บริการช่วยเปลี่ยนบรรยากาศห้องสมุดให้ดูเป็นมิตร (User-friendly environment) ทำให้นักศึกษาอยากใช้เวลาในพื้นที่นี้นานขึ้น ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อคุณภาพการเรียนรู้และการค้นคว้า
สร้างสวัสดิการที่ทุกคนเข้าถึงได้เท่าเทียมกัน เพราะการเข้าใช้ห้องสมุดทุกคนมีสิทธิ์เข้าใช้งานและรับสิทธิ์ตามที่กำหนด และขนมล่อมด นักศึกษาที่เข้าใช้งานในเวลานั้น ได้รับสิทธิ์ทุกคน
- เป้าหมายย่อย 10.2 ให้อำนาจและส่งเสริมความครอบคลุมทางสังคม เศรษฐกิจ และการเมืองสำหรับทุกคน โดยไม่คำนึงถึงอายุ เพศ ความพิการ เชื้อชาติ แหล่งกำเนิด สถานะทางเศรษฐกิจ หรือสถานะอื่นๆ
โครงการนี้ให้บริการ “ฟรีและเท่าเทียม” แก่นักศึกษาทุกคน ไม่ว่าจะมีฐานะทางเศรษฐกิจอย่างไร เป็นการลดช่องว่างและสร้างความรู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของสังคมแห่งนี้
ความเชื่อมโยงของกิจกรรมขนมล่อมด สามารถสอดคล้องความยั่งยืนในข้ออื่น ๆ รวมถึง SDG 12 (การบริโภคที่ยั่งยืนในเรื่องขยะอาหาร) เพราะศูนย์บรรณสารและสื่อการศึกษา ยังได้ดำเนินโครงการห้องสมุดสีเขียวและสำนักงานสีเขียวด้วย ซึ่งสอดคล้องได้อย่างลงตัวไปอีก SDGs และที่น่าภูมิใตคือ โครงการ “อาหารล่อมด” ถึงแม้เป็นกิจกรรมเล็ก ๆ ที่แสดงถึงความเอาใจใส่ต่อนักศึกษาที่เข้าพึ่งพิงยามที่ต้องการสถานที่ที่พร้อมสำหรับการทบทวนเนื้อหาเรียนก่อนสอบ และหวังให้นักศึกษามท้อง มีความสุขกับการอ่านหนังสือ สามารถสะท้อนความรับผิดชอบต่อสังคมในระดับสากลได้อย่างลุ่มลึก โดยเฉพาะการสนับสนุนสุขภาวะและความเท่าเทียมกันผู้ใช้บริการ
ส่งท้าย
โครงการอาหารล่อมดไม่ได้เป็นเพียงการแจกขนม เครื่องดื่ม หรืออาหารว่าง แต่คือการแสดงออกถึง ความเอาใจใส่ (Empathy) ของผู้ให้บริการที่มีต่อสุขภาวะของนักศึกษา เพื่อบรรเทาปัญหาความหิวโหยและเหนื่อยล้าในช่วงวิกฤต (ช่วงสอบ) ให้หมดไป และเป็นการตอกย้ำบทบาทของศูนย์บรรณสารและสื่อการศึกษาว่า ที่นี่ไม่ใช่แค่คลังความรู้และพื้นที่แห่งการเรียนรู้เท่านั้น แต่ยังเป็นพื้นที่แห่งการ “แบ่งปัน” และ “เกื้อกูล” ส่งผลต่อความรู้สึกอิ่มท้อง และอบอุ่นใจทั้งผู้ให้และผู้รับอีกด้วย
ในคืนที่อ่านหนังสือจนดึก… หิว และอ่อนล้า… เรายังมีขนมล่อมดไว้เติมพลังสมอง สำหรับทุกคน ณ ห้องสมุด ศูนย์บรรณสารและสื่อการศึกษา
แหล่งข้อมูล
ประมวลภาพบรรยากาศคืนแรก! กิจกรรม “ขนมล่อมด” ต้อนรับเทศกาลอ่านหนังสือสอบปลายภาค 2/2568. (27 กุมภาพันธ์ 2026). ศูนย์บรรณสารและสื่อการศึกษา. https://library.wu.ac.th/?p=30242
จัดเต็มพลังใจ! ศูนย์บรรณสารฯ เสิร์ฟ “ขนมล่อมด” หนุนนักศึกษา มวล. ติวเข้มโค้งสุดท้ายก่อนสอบปลายภาค 2/2568. (6 มีนาคม 2026). ศูนย์บรรณสารและสื่อการศึกษา. https://library.wu.ac.th/?p=30315
SDG Move Team. (ม.ป.ป.). ข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับ SDGs. SDGs Move. https://www.sdgmove.com/intro-to-sdgs/
