รู้หรือไม่ ? นักผังเมืองทำหน้าที่อะไรบ้าง

หน่วยงานท้องถิ่นที่มีหน้าที่ออกใบอนุญาตก่อสร้างหรือดัดแปลงอาคารจะมีนักผังเมืองเป็นผู้พิจารณาพื้นที่ที่ยื่นขออนุญาตว่าสามารถก่อสร้างหรือดัดแปลงได้หรือไม่โดยมีภาระหน้าที่ความรับผิดชอบที่นักผังเมืองในหน่วยงานท้องถิ่น ที่จะต้องรับผิดชอบการตรวจสอบรูปแบบรายการ ในการยื่นขออนุญาตอาคาร ดังนี้

1.ประเภทและขนาดกิจการ

ประเภท เช่น อาคารอยู่อาศัย อาคารอยู่อาศัยรวม หอพัก บ้านแถว บ้านแฝด โรงแรม  โรงพยาบาล อาคารพาณิชย์ อาคารสาธารณะ โรงงาน คลังสินค้า ฯลฯ

          -ขนาดกิจการ จะต้องพิจารณาจากพื้นที่และความสูงอาคาร เช่น อาคารขนาดใหญ่ อาคารขนาดใหญ่พิเศษ อาคารสูง

(ข)ประเภท  ชนิด ขนาด ความสูงและลักษณะของอาคาร

          -ประเภท เช่น อาคารอยู่อาศัย อาคารอยู่อาศัยรวม หอพัก บ้านแถว บ้านแฝด โรงแรม  โรงพยาบาล อาคารพาณิชย์ อาคารสาธารณะ โรงงาน คลังสินค้า ฯลฯ

          -ชนิด เช่น อาคารโครงสร้างเหล็ก โครงสร้างไม้ โครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็ก โครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็กและโครงสร้างเหล็ก ฯลฯ

          -ขนาด จะต้องพิจารณาจากพื้นที่และความสูงอาคาร เช่น อาคารขนาดใหญ่ อาคารขนาดใหญ่พิเศษ อาคารสูง

          -ความสูง จะต้องแสดงความสูงอาคาร ตามกฎหมายควบคุมอาคาร เช่น ความสูงอาคารตามกฎกระทรวงฉบับที่ 33  ความสูงอาคารตามกฎกระทรวงฉบับที่ 55  ความสูงอาคารตามข้อบัญญัติกรุงเทพมหานคร พ.ศ.2544 รวมทั้งความสูงอาคารตามกฎหมายผังเมืองรวม ซึ่งบางฉบับจะกำหนดตามกฎหมายควบคุมอาคาร หรือบางฉบับอาจจะกำหนดความสูงจากระดับพื้นดินที่ก่อสร้างถึงระดับสูงสุดของอาคาร 

(ค)อัตราส่วนพื้นที่ของอาคารทุกหลังต่อพื้นที่แปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคาร  

          FAR….Floor Area Ratio ซึ่งในแต่ละพื้นที่ การใช้ประโยชน์ที่ดิน ในแต่ละโวนจะไม่เท่ากัน เช่น FAR 10:1 ,  8:1 , 6:1  หรือแม้กระทั่ง 0.5:1 ก็ยังมีการบังคับใช้

          ซึ่งการคิดพื้นที่ของอาคาร จะต้องคิดรวมทุกอาคารที่ตั้งอยู่ในแปลงที่ดินที่ใช้ในการยื่นขออนุญาตฯ ในครั้งนั้นๆ ซึ่งอาจจะมีหลายแปลงหรือแปลงเดียวก็ได้

(ง)อัตราส่วนพื้นที่อาคารปกคลุมที่ดินต่อพื้นที่แปลงที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งอาคาร  BCR …Building Cover Ratio  หรืออัตราส่วนพื้นที่ว่างอันปราศจากสิ่งปกคลุมดินของแปลงที่ดินที่อาคารตั้งอยู่ต่อพื้นที่ใช้สอยรวมของอาคาร OSR  Open Space Ratio

          ซึ่งในกฎหมายผังเมืองรวมส่วนใหญ่จะต้องกำหนดเพียงอย่างใดอย่างหนึ่ง และส่วนใหญ่จะกำหนด OSR มากกว่า  ซึ่งหากมีพื้นที่รวมของอาคารมากก็จะทำให้มีที่ว่างมากขึ้นตามไปด้วย และโดยทั่วไป OSR จะกำหนดให้มากกว่าที่ว่างของกฎหมายควบคุมอาคารเสมอ เช่นร้อยละ 12.5 ของ FAR

รวมทั้งที่ว่างในแต่ละโซนที่กำหนดไว้ในกฎหมายผังเมือง ซึ่งจะเข้มข้นหรือมากกว่า ที่ว่างในข้อ 33 ของกฎกระทรวงฉบับที่ 55

(จ)ระยะถอยร่นจากแนวธรรมชาติ ถนน แนวเขตที่ดิน  อาคาร  แหล่งทรัพยากรน้ำสาธารณะ  และสถานที่อื่นๆ ที่จำเป็น  รวมทั้งพื้นที่แนวกันชน

-ระยะถอยร่นจากแนวธรรมชาติ  เช่น ที่ว่างที่กำหนดในกฎหมายผังเมืองตามแนวขนานไปกับสภาพธรรมชาติของแม่น้ำ ลำคลอง หรือแหล่งน้ำสาธารณะ

          -ระยะถอยร่นจากเขตแหล่งน้ำสาธารณะตามข้อ 42 กฎกระทรวงฉบับที่ 55 

          -ระยะถอยร่นจากถนน ตามข้อ 41 กฎกระทรวงฉบับที่ 55 

          -ที่ว่างด้านหน้าอาคารที่ติดกับถนนสาธารณะ ที่จะต้องมีตามกฎหมายผังเมือง รวมทั้งที่ว่างด้านหน้าอาคารตามประกาศกรมทางหลวง

          -ระยะถอยร่นจากแนวเขตที่ดิน  ที่ว่าง โดยรอบอาคารกับแนวเขตที่ดิน เช่น อาคารอยู่อาศัย หรืออาคารที่มีขนาดและความสูงตามที่กำหนดในข้อบัญญัติกรุงเทพมหานคร พ.ศ.2544 ในเขตกรุงเทพมหานคร หรือที่ว่าง โดยรอบของคลังสินค้า หรือ โรงงาน ตามข้อ 38 และ ข้อ 39 ของกฎกระทรวงฉบับที่ 55

          -ระยะถอยร่นอาคาร ซึ่งส่วนใหญ่จะกำหนดเป็นที่ว่างโดยรอบอาคารกับอาคาร เช่น อาคารอยู่อาศัย หรืออาคารที่มีขนาดและความสูงตามที่กำหนดในข้อบัญญัติกรุงเทพมหานคร พ.ศ.2544 ในเขตกรุงเทพมหานคร

หรือ

ที่ว่าง โดยรอบของคลังสินค้า หรือ โรงงาน ตามข้อ 38 และ ข้อ 39 ของกฎกระทรวงฉบับที่ 55  หรือ

          ที่ว่างโดยรอบของอาคารสูงและอาคารขนาดใหญ่พิเศษ ในกฎกระทรวงฉบับที่ 33

          -ที่ว่าง  โดยรอบระหว่างอาคารของคลังสินค้า หรือ โรงงาน ตามข้อ 38 และ ข้อ 39 ของกฎกระทรวงฉบับที่ 55

          -ระยะห่าง ผนังกับผนัง หรือ ผนังกับระเบียง ตามกฎกระทรวงฉบับที่ 61

          -ระยะถอยร่นจากเขตแหล่งทรัพยากรน้ำสาธารณะ  เช่น แม่น้ำ ลำคลอง บึง ทะเลสาบ ทะเล  และ

          -ระยะถอยร่นจากสถานที่อื่นๆที่จำเป็น เช่น ศาสนสถาน สถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์ รวมทั้งพื้นที่แนวกันชนด้วย  เช่น เขตอุทยานแห่งชาติ ป่าสงวน

(ฉ)ขนาดของแปลงที่ดินที่จะอนุญาตให้ก่อสร้างอาคาร 

โดยจะต้องทำการแปลงขนาด จาก ไร่-งาน-ตารางวา ให้เป็น ตารางเมตร  เพื่อที่จะสามารถนำไปตรวจสอบที่ว่าง ตามกฎหมายผังเมืองหรือที่ว่างตามกฎหมายควบคุมอาคารได้

(ช)ข้อกำหนดอื่นที่จำเป็นโดยรัฐมนตรีประกาศกำหนดตามคำแนะนำของคณะกรรมการผังเมือง

          การพิจารณาตรวจสอบจึงควรศึกษาค้นคว้าหาความรู้ เพื่อนำไปใช้ในการพิจารณาที่จะดำเนินการส่งต่อเพื่อตรวจสอบรูปแบบรายการในภาระงานของสถาปนิก วิศวกร จนถึงกระบวนการออกใบอนุญาตก่อสร้างหรือดัดแปลง (อ.1) ต่อไป ทั้งนี้เพื่อให้บรรลุตามวัตถุประสงค์ตามกฎหมายผังเมืองที่จะมีผลในการพัฒนาบ้านเมืองหรือทางกายภาพที่จะเป็นผลดีต่อประเทศในกาลข้างหน้า