โรคข้อสะโพกเสื่อม (hip dysplasia) เป็นภาวะที่ข้อต่อสะโพกของสุนัขพัฒนาไม่เต็มที่ ทำให้เกิดความเสื่อม สึกหรอ และอักเสบตามมา โดยเฉพาะในสุนัขพันธุ์ใหญ่ เช่น Labrador Retriever, German Shepherd, และ Golden Retriever
สัญญาณเตือนที่เจ้าของควรสังเกต
- เดินยาก ล้มลุก หรือไม่อยากวิ่ง หรือกระโดด
- ขาพยุงทรงตัวแปลก “กระโดดเป็นกระต่าย” (bunny hopping)
- กล้ามเนื้อหลังขาค่อย ๆ ยุบ เห็นแล่งชัด
- มีเสียงกรอบแกรบในข้อเมื่อเคลื่อนไหว
- ไม่อยากขึ้นบันได หรือลุกจากที่นั่ง
การดูแลรักษาโรคข้อสะโพกเสื่อมในสุนัข มี 2 แนวทางหลัก
1. แนวทางรักษา
เหมาะกับสุนัขที่ยังอาการไม่รุนแรง หรือเจ้าของอยากหลีกเลี่ยงการผ่าตัด ควบคุมน้ำหนัก: ถ้าสุนัขน้ำหนักเกิน ต้องลดน้ำหนักเพื่อให้แรงกดลงที่ข้อน้อยลง ออกกำลังกายเบา ๆ: เช่น พาเดินช้า ๆ ว่ายน้ำ ไม่ให้กระโดดหรือวิ่งแรง ๆ ทำกายภาพบำบัด: เช่น ฝึกเดิน ฝึกทรงตัว ใช้น้ำอุ่นหรือเครื่องช่วยบรรเทาอาการ
ใช้ยา: ให้ยาแก้ปวดหรือลดการอักเสบตามที่สัตวแพทย์สั่ง (เช่น carprofen หรือ meloxicam)
บำรุงข้อ: เสริมสารอาหารที่ช่วยบำรุงข้อ เช่น กลูโคซามีน, คอนดรอยติน หรือโอเมก้า 3 บางครั้งอาจฉีดยาเข้าข้อเพื่อช่วยด้วย2. แนวทางผ่าตัด
TPO หรือ DPO: ผ่าตัดปรับกระดูกเชิงกรานให้สมดุล เหมาะกับสุนัขอายุน้อย (ต่ำกว่า 10 เดือน)
FHO: ผ่าตัดเอาหัวกระดูกต้นขาออก แล้วให้ร่างกายสร้างข้อต่อเทียมตามธรรมชาติ เหมาะกับสุนัขขนาดเล็กถึงกลาง
THR: ผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกทั้งชุด เป็นข้อต่อเทียมแบบมนุษย์ เหมาะกับสุนัขโตและอาการหนัก
การป้องกันดีกว่าการรักษา
แม้ว่าข้อสะโพกเสื่อมในสุนัขจะเกิดจากปัญหาทางพันธุกรรมเป็นส่วนใหญ่ แต่เราก็สามารถลดความเสี่ยงของโรคได้ด้วยวิธีต่อไปนี้
- ควบคุมน้ำหนัก – ดูแลให้น้องหมามีน้ำหนักตัวที่เหมาะสม โดยเฉพาะในช่วงวัยเด็ก
- ตรวจสุขภาพเป็นประจำ – การตรวจคัดกรองเบื้องต้นช่วยป้องกันและค้นหาวิธีรักษาสุนัขข้อสะโพกเสื่อมที่เหมาะสมล่วงหน้าได้
ภาวะข้อสะโพกเสื่อมอาจไม่เป็นอันตรายถึงชีวิต แต่มักจะส่งผลต่อความเป็นอยู่ของสุนัข โดยเฉพาะสุนัขพันธุ์ใหญ่
โรคข้อสะโพกเสื่อมเป็นภาวะเรื้อรังที่ไม่หายขาด แต่ จัดการได้ด้วยการดูแลอย่างเหมาะสม ทั้งด้านอาหาร น้ำหนัก การออกกำลังกาย ยา และกายภาพบำบัด หากจำเป็นยังมีทางเลือกผ่าตัดที่ช่วยให้ชีวิตสุนัขกลับมาดีขึ้นได้ หากสงสัยว่าสุนัขมีอาการปวดสะโพกหรือเริ่มเดินแปลกไป อย่ารอช้า ควรปรึกษาสัตวแพทย์เพื่อวินิจฉัยและวางแผนการดูแลที่ดีที่สุด
