Tag: วิทยาลัยสัตวแพทยศาสตร์อัครราชกุมารี

แม้หลายคนจะคุ้นเคยกับการพาสุนัขหรือแมวไปฉีดวัคซีน กำจัดเห็บหมัด หรือเลือกอาหารที่ดี แต่เรื่อง “ฟันและช่องปาก” สุขภาพช่องปากถือเป็นอีกหนึ่งปัจจัยสำคัญที่เจ้าของสัตว์เลี้ยงมักมองข้ามง่าย ๆ เพียงให้ความใส่ใจ ก็ช่วยลดปัญหาใหญ่และส่งเสริมให้สัตว์เลี้ยงมีชีวิตที่ยืนยาวและสุขภาพดีขึ้น ปัญหาช่องปากพบได้บ่อยแค่ไหน? มีการศึกษาระบุว่า กว่า 80% ของสุนัขและแมวอายุเกิน 3 ปีมีปัญหาโรคเหงือก หรือโรคปริทันต์ (periodontal disease) ซึ่งเริ่มจากคราบหินปูนและกลิ่นปาก ก่อนลุกลามเป็นการอักเสบของเหงือก สูญเสียฟัน หรือแม้แต่การติดเชื้อเข้าสู่กระแสเลือดปัญหาที่พบได้บ่อย ได้แก่:  

การฉีดวัคซีนคือหนึ่งในสิ่งสำคัญที่สุดที่เจ้าของสัตว์เลี้ยงควรรู้ โดยเฉพาะในช่วง 1 ปีแรกของชีวิตสัตว์ เพราะวัคซีนจะช่วยป้องกันโรคร้ายแรงหลายชนิดที่อาจคร่าชีวิตน้องหมา-น้องแมวได้ แม้จะอยู่แต่ในบ้านก็ตาม วัคซีนคืออะไร? ทำไมน้องหมา น้องแมวต้องฉีดวัคซีน? วัคซีนคือสารกระตุ้นภูมิคุ้มกัน ทำให้ร่างกายสัตว์เรียนรู้และเตรียมพร้อมต่อสู้กับเชื้อโรคบางชนิด หากในอนาคตเกิดการติดเชื้อจริง จะสามารถลดความรุนแรงหรือป้องกันการเจ็บป่วยได้ โรคติดเชื้อที่สำคัญในสุนัข วัคซีนคือสารกระตุ้นภูมิคุ้มกัน ทำให้ร่างกายสัตว์เรียนรู้และเตรียมพร้อมต่อสู้กับเชื้อโรคบางชนิด หากในอนาคตเกิดการติดเชื้อจริง จะสามารถลดความรุนแรงหรือป้องกันการเจ็บป่วยได้ โรคติดเชื้อที่สำคัญในแมว แมวเองก็มีโรคเฉพาะที่อันตรายไม่แพ้กัน เช่น   ไข้หัดแมว (Panleukopenia): ทำให้มีไข้

โรคข้อสะโพกเสื่อม (hip dysplasia) เป็นภาวะที่ข้อต่อสะโพกของสุนัขพัฒนาไม่เต็มที่ ทำให้เกิดความเสื่อม สึกหรอ และอักเสบตามมา โดยเฉพาะในสุนัขพันธุ์ใหญ่ เช่น Labrador Retriever, German Shepherd, และ Golden Retriever สัญญาณเตือนที่เจ้าของควรสังเกต เดินยาก ล้มลุก หรือไม่อยากวิ่ง หรือกระโดด ขาพยุงทรงตัวแปลก “กระโดดเป็นกระต่าย” (bunny hopping)

เมื่อสัตว์เลี้ยงเริ่มเข้าสู่วัยสูงอายุ พฤติกรรมและสุขภาพร่างกายย่อมเปลี่ยนแปลงตามวัย การปรับวิธีการดูแลอย่างเหมาะสมจะช่วยให้พวกเขายังคงมีความสุข สุขภาพแข็งแรง และมีคุณภาพชีวิตที่ดีไปจนถึงช่วงท้ายของชีวิต พาไปตรวจสุขภาพสม่ำเสมอ สัตว์เลี้ยงสูงวัยควรได้รับการตรวจสุขภาพอย่างน้อยปีละ 1–2 ครั้ง เพื่อตรวจคัดกรองโรคเรื้อรังที่มักพบในวัยนี้ เช่น โรคไต หัวใจ เบาหวาน หรือปัญหาฟัน นอกจากนี้ เจ้าของควรหมั่นสังเกตพฤติกรรมประจำวัน เช่น การกิน การดื่มน้ำ การเคลื่อนไหว และการขับถ่าย หากพบความเปลี่ยนแปลงควรปรึกษาสัตวแพทย์โดยเร็ว ปรับอาหารให้เหมาะกับวัย อาหารสำหรับสัตว์สูงวัยควรมีพลังงานต่ำลง

โรคพิษสุนัขบ้า หรือ โรคกลัวน้ำ เกินจากเชื้อไวรัสเรบีส์ (สกุล Rhabdoviridae) สามารถติดโรคได้ในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมทุกชนิดโดยเชื้อจะอยู่ในสิ่งคัดหลั่งของสัตว์ที่มีเชื้อ ได้แก่ น้ำลาย เป็นต้น หากติดเชื้อและมีอาการแล้ว “ไม่มีทางรักษาหายได้” อาการของโรคพิษสุนัขบ้าในสัตว์ สุนัขและแมวจะแสดงอาการหลังจากถูกสัตว์ที่มีเชื้อโรคพิษสุนัขบ้ากัด/ข่วน 3-8 สัปดาห์ ไม่เกิน 6 เดือน และจะตายภายใน 10 วันหลังแสดงอาการโคที่ไดรับเชื้อจะแสดงอาการภายใน 14-90 วัน หรืออาจนานกว่านี้โดยเฉลี่ยประมาณ

สัตว์แพทย์ ม วลัยลักษณ์ เผย ผลวิจัยพฤติกรรมแมวและเจ้าของในประเทศไทย พบว่ามีปัญหาพฤติกรรมเยอะและคนเลี้ยงยังขาดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับพฤติกรรมของแมว !!!   จากงานวิจัยของทีมวิจัยพฤติกรรมสัตว์และความสัมพันธ์กับมนุษย์ ของวิทยาลัยสัตวแพทยศาสตร์ฯ ม วลัยลักษณ์ นำโดย รศ.ดร.น.สพ.เติมพงศ์ วงศ์ตะวัน (หมอเติม) และ ผศ.ดร.สพ.ญ.วรกาญจน์ บุญเหาะ ได้ทำการวิจัยสำรวจพฤติกรรมแมวกว่า สามพันตัวจากเจ้าของในประเทศไทย ได้ข้อมูล สรุปได้ดังต่อไปนี้ ข้อมูลของผู้เลี้ยงแมว ส่วนใหญ่เป็นผู้หญิงมากถึง

 ถือว่าเป็นเรื่องที่น่าปวดหัวมาก เมื่อน้องหมาที่เรารักสองตัวกัดกันเอง ไม่รู้จะทำอย่างไรดีแก้ยังไงก็ไม่หาย  วันนี้ผมมีข้อมูลมาเล่าให้ฟังว่าจะต้องทำอย่างไรกันถึงจะป้องกันและแก้ไขปัญหานี้ได้        ก่อนอื่นต้องเข้าใจพฤติกรรมน้องหมาก่อน จากงานวิจัยของ ม วลัยลักษณ์ (มวล) เราพบว่า ความก้าวร้าวต่อสุนัขด้วยกันในบ้านพบได้ประมาณ 80% โดยมีความก้าวร้าวมากถึงขั้นกัดกัน 15% ที่สำคัญต้องจำไว้ว่า “ทฤษฎีจ่าฝูงไม่เมีอยู่จริง” “มีแต่ทฤษฎีครอบครัว” การทะเลาะกันของสุนัขเป็นความขัดแย้งในครอบครัว (สุนัขก็เหมือนลูกของเรา) โดยมีเจ้าของซึ่งเป็นหัวหน้าครอบครัวเข้ามาเกี่ยวข้อง หรืออาจจะเป็นสาเหตุด้วยซ้ำไป สำหรับปัจจัยที่ทำให้เกิดความก้าวร้าวในบ้านแบ่งเป็น

      จากการศึกษาวิจัยสำรวจพฤติกรรมสุนัขทั่วประเทศไทยเกือบสองพันตัว ของ ม วลัยลักษณ์ เราพบว่า สุนัขไทยมีความกลัวเสียงดังค่อนข้างสูงโดยรวมแล้วพบประมาณ 83% ส่วนในแมวนั้นยังไม่เคยมีใครสำรวจว่าแมวที่หวาดกลัวต่อเสียงดังมีมากเท่าไรแต่ก็คาดว่าน่าจะใกล้เคียงกับในสุนัข  เสียงดังในที่นี้หมายถึง เสียงดังที่เกิดจากเครื่องยนต์ การก่อสร้าง ฝนตกฟ้าร้อง เสียงพลุ และเสียงประทัดเป็นต้น         เมื่อแบ่งระดับความกลัวเป็นสามระดับ เราพบว่าสุนัขไทยมีพฤติกรรมที่หวาดกลัวมากต่อเสียงดังถึง 44% ของประชากรสุนัขที่สำรวจ ถัดมาคือความหวาดกลัวปานกลาง

ยาพาราเซตามอล ( Paracetamol ) เป็นยาแก้ปวดที่นิยมใช้ในคน เนื่องจากหาซื้อง่าย ราคาถูก และเป็นยาที่หมอจะจ่ายให้คนไข้เสมอ แต่อย่างไรก็ตามยาแก้ปวดไข้ในคนชนิดนี้ไม่สามารถใช้บรรเทาอาการปวดไข้ในแมวได้ และอาจส่งผลถึงชีวิตของแมวได้ เนื่องจากแมวขาดเอนไซม์ที่ใช้เปลี่ยนแปลงยาพาราเซตามอล ไม่สามารถขจัดยาพาราเซตามอลออกจากร่างกายทางตับได้ ส่งผลให้เกิดการสะสมสารที่เป็นพิษในร่างกายแล้วยังแพร่กระจายทางกระแสเลือดไปทำลายเม็ดเลือดแดงและเซลล์ตับ โดยปกติตับจะเป็นอวัยวะที่มีการกำจัดสารพิษออกจากร่างกายและเนื่องจากเซลล์เม็ดเลือดแดงของแมวไวต่อการเกิดพิษจากยานี้เป็นอย่างมาก ทำให้เกิดการทำลายของเซลล์เม็ดเลือดแดงจนกระทั่งเกิดเม็ดเลือดแดงแตก ทำให้ร่างกายไม่สามารถขนส่งออกซิเจนไปเลี้ยงส่วนต่างๆที่สำคัญของร่างกายได้ (ขอบคุณภาพจาก https://www.osdco.net/communities/knowledge/205/paracetamol-toxicity) เริ่มแรกแมวจะมีอาการ อาเจียน น้ำลายยืด หลังจากนั้นประมาณ 1-4 ชั่วโมงเม็ดเลือดแดงจะถูกทำลาย แมวจะแสดงอาการเด่นชัดขึ้นคือ

เรามาตามติดวิเคราะห์กันต่อกับกรณีช้างกระดูกผิดรูปหลังแบกนักท่องเที่ยวมายาวนาน 25 ปี ช้างเป็นสัตว์บกที่ใหญ่ที่สุดในโลก มีความสามารถในการลากจูงของหนักๆได้มากกว่า 1 ตัน แต่ความสามารถในการแบกน้ำหนักนั้นทำได้แค่เพียง 300-400 กิโลกรัมเท่านั้น เนื่องจากลักษณะของสันหลังมีลักษณะเป็นสันขึ้นมา ไม่ได้แบนเพื่อรองรับน้ำหนักโดยตรงแต่อย่างใด ดังนั้นการออกแบบ “แหย่ง” สำหรับบรรทุกคนหรือของ จะถูกออกแบบให้มีรูปทรงดังภาพ เพื่อมิให้ไปกดทับกระดูกสันหลัง ซึ่งช้างอาจจะเจ็บและไม่ยอมให้บรรทุกบนหลังอีกต่อไป นอกจากนี้ควาญช้างยังใช้เปลือกไม้ / ผ้าหนา / กระสอบ เอามารองบนตัวช้างก่อนอีกหลายชั้นเพื่อมิให้ช้างเจ็บและเกิดความกระชับยิ่งขึ้นในการมัดหรือยึดกับตัว ซึ่งหากไม่รองเอาไว้

คอลัมภ์ “เรียนหลังเลนส์” ครั้งนี้ถือเป็น ep.1 ที่จะใช้ภาพข่าวต่างๆมาเรียนและวิเคราะห์กันในเชิงวิชาการด้านสัตวแพทย์ จากภาพข่าวที่มีการเผยแพร่กันทั่วไปในโลกโซเชี่ยลถึงช้างที่มีลักษณะกระดูกผิดรูป หลังจากแบกนักท่องเที่ยวนาน 25 ปี เป็นไปได้หรือไม่? ก่อนอื่นๆ เราต้องรู้จักช้างกันเสียก่อน ปัจจุบันช้างมีอยู่ 2 ชนิด อันได้แก่ ช้างเอเชียและช้างแอฟริกา ซึ่งมีลักษณะแตกต่างกันมากพอสมควร ทั้งในส่วนของหู หัว หลัง งวง ขนาดตัว เป็นต้น ดังภาพจากเว็ปไซด์