ข้าวจานโปรด…อาจซ่อนภัยโลหะหนัก! จึงต้องมีการตรวจโลหะหนักในข้าวเพื่อความปลอดภัยทุกคำที่คุณกิน
ข้าวถือเป็นอาหารหลักของประชาชนในภูมิภาคอาเซียน โดยเฉพาะในประเทศไทย ลาว และเมียนมา ซึ่งไม่เพียงแต่เป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญเท่านั้น แต่ยังเป็นแหล่งพลังงานหลักที่หล่อเลี้ยงชีวิตผู้คนในภูมิภาคนี้ อย่างไรก็ตาม การพัฒนาและขยายตัวของเกษตรกรรมและอุตสาหกรรมในภูมิภาคนำมาซึ่งปัญหาสิ่งแวดล้อมที่ต้องจับตามองอย่างใกล้ชิด หนึ่งในนั้นคือ “การปนเปื้อนของโลหะหนัก” ซึ่งกำลังกลายเป็นภัยเงียบที่แทรกซึมเข้าสู่อาหารประจำวันของเราอย่างไม่รู้ตัว
โลหะหนัก เช่น นิกเกิล (Ni), สารหนู (As), ทองแดง (Cu), โครเมียม (Cr) และตะกั่ว (Pb) สามารถสะสมในดิน น้ำ และพืช และสุดท้ายเข้าสู่ห่วงโซ่อาหารโดยตรงผ่านการบริโภคข้าว เมื่อร่างกายได้รับสารเหล่านี้สะสมในระดับที่สูงขึ้น อาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อสุขภาพในระยะยาว เช่น โรคไต มะเร็ง และความผิดปกติของระบบประสาท
ด้วยเหตุนี้ จึงมีการดำเนินการวิจัยเพื่อวิเคราะห์ปริมาณโลหะหนักในเมล็ดข้าวจากพื้นที่ต่าง ๆ ใน 3 ประเทศ ได้แก่ จังหวัดสุรินทร์และนครสวรรค์ของประเทศไทย แขวงสะหวันนะเขตและนครหลวงเวียงจันทน์ของประเทศลาว และเขตอิรวดีของเมียนมา ข้าวที่เก็บในฤดูเพาะปลูกปี 2568 จะถูกนำมาย่อยและวิเคราะห์ด้วยเครื่องมือที่มีความแม่นยำสูงอย่าง ICP-OES เพื่อหาปริมาณโลหะหนักที่ปนเปื้อน พร้อมประเมินความเสี่ยงทางสุขภาพจากการบริโภคในระดับประชากร
ข้อมูลจากการวิจัยนี้จะมีบทบาทสำคัญในการประเมินความเสี่ยงต่อสุขภาพของผู้บริโภค ช่วยกระตุ้นให้สังคมตระหนักถึงปัญหา และเป็นข้อมูลพื้นฐานสำหรับการกำหนดนโยบายความปลอดภัยด้านอาหารในระดับภูมิภาคอาเซียน
เพราะสุขภาพที่ดีเริ่มต้นจากอาหารที่ปลอดภัย ผลการศึกษานี้จึงนับเป็นก้าวสำคัญในการปกป้องผู้บริโภคจากภัยเงียบที่ซ่อนอยู่ในจานข้าวของเราอย่างแท้จริง
อ้างอิง
Ngo, H. T. T., Hang, N. T. T., Nguyen, X. C., Nguyen, N. T. M., Truong, H. B., Liu, C., … & Nguyen, D. D. (2024). Toxic metals in rice among Asian countries: A review of occurrence and potential human health risks. Food Chemistry, 460, 140479.
Kukusamude, C., Sricharoen, P., Limchoowong, N., & Kongsri, S. (2021). Heavy metals and probabilistic risk assessment via rice consumption in Thailand. Food Chemistry, 334, 127402.
Ban, R., Yang, L., Yu, J., Wei, B., & Yin, S. (2024). Predicting the risk of arsenic accumulation in soil-rice system in Asian monsoon region. Science of The Total Environment, 952, 175896.
