งูเป็นสัตว์เลื้อยคลานที่มีความหลากหลายทางชีวภาพสูง และสามารถพบได้ในหลากหลายระบบนิเวศ ไม่ว่าจะเป็นป่าเบญจพรรณ ป่าดิบชื้น พื้นที่ชุ่มน้ำ หรือแม้แต่พื้นที่เกษตรกรรม สิ่งมีชีวิตเหล่านี้มีบทบาทสำคัญในห่วงโซ่อาหาร โดยช่วยควบคุมประชากรสัตว์ฟันแทะและสัตว์ขนาดเล็กอื่น ๆ ส่งผลให้ระบบนิเวศยังคงความสมดุลอย่างยั่งยืน
ที่อุทยานพฤกษศาสตร์ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ จังหวัดนครศรีธรรมราช ได้มีการสำรวจงูเป็นระยะเวลา 2 ปี โดยใช้วิธีค้นหาและสังเกตโดยตรง พบงูมากกว่า 20 ชนิด ครอบคลุม 5 วงศ์ ได้แก่ Colubridae, Cylindrophiidae, Pythonidae, Viperidae และ Elapidae ซึ่งยังมีแนวโน้มว่าจะมีงูอีกหลายชนิดอาศัยอยู่ในพื้นที่นี้
งูที่พบมีทั้งชนิดมีพิษและไม่มีพิษ รวมไปถึงชนิดที่เป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง เช่น งูทางมะพร้าว งูสิง และงูแสงอาทิตย์ ซึ่งล้วนเป็นสายพันธุ์ที่เราสามารถพบเจอได้ทั่วไป ข้อมูลการสำรวจเหล่านี้ไม่เพียงแต่สะท้อนถึงความหลากหลายทางชีวภาพ แต่ยังเป็นฐานข้อมูลสำคัญต่อการจัดการพื้นที่อนุรักษ์ การศึกษาวิจัย การพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ และการเผยแพร่ความรู้แก่สังคมเกี่ยวกับความสำคัญของงูในธรรมชาติ
นางสาววาสินี นิยกิจ
งูในวงศ์ colobridae
งูสิง
ชื่อสามัญ : Indo-Chiness ratsnake ชื่อวิทยาศาสตร์ : Ptyas korros ลักษณะ : หัวเป็นรูปสามเหลี่ยม ปลายทู่ หางเรียวยาว มีสีเขียวอมน้ำตาลหรือเขียวมะกอก กินสัตว์ขนาดเล็ก เช่น หนู กบ รวดเร็ว คล่องแคล่ว
งูสายม่าน
ชื่อสามัญ : Common bronzeback ชื่อวิทยาศาสตร์ : Dendrelaphis pictus ลักษณะตัวเรียวยาว ลำตัวสีน้ำตาล มีลายยาวสีอ่อนๆและสีน้ำตาลเข้ม มีแถบสีดำจากด้านท้ายของตาพาดยาว เมื่อขู่เตือนจะเห็นเกล็ดสีฟ้าๆ ช่วงคอถึงบริเวณกลางลำตัว เเป็นงูที่ว่องไวมาก กินเขียด ปาด จิ้งจก จิ้งเหลนเป็นอาหาร
งูปล้องฉนวนลาว
ชื่อสามัญ : Laotian Wolf Snake ชื่อวิทยาศาสตร์ : Lycodon laoensis สีลำตัวพื้นสีดำแกมน้ำตาล มีลายปล้องเหลืองแคบพาดเป็นระยะ แต่ลวดลายปล้องด้านข้างลำตัวดูไม่สม่ำเสมอ ส่วนใต้ท้องสีขาวมีความมันวาว
งูปล้องฉนวนมลายู
ชื่อสามัญ : Malayan bridal snake ชื่อวิทยาศาสตร์ : Lycodon subannulatus ลักษณะ : เป็นงูไม่มีพิษ ขนาดเล็ก บางตัวมีลักษณะคล้ายคลึงกับงูทับสมิงคลา แตกต่างกันที่งูปล้องฉนวนจะมีปล้องสีดำยาวกว่าปล้องสีขาว ชอบอาศัยอยู่ตามต้นไม้ กินจิ้งจกตัวเล็กๆเป็นอาหาร
งูปลิง
ชื่อสามัญ : Plumbeous Water Snake ชื่อวิทยาศาสตร์ : Hypsiscopus plumbea ลักษณะรูปร่างอ้วนป้อม สีบนลำตัวเป็นสีน้ำตาลอมเขียว หรือเขียวมะกอก สีช่วงท้องจะเป็นสีออกเหลืองๆหรือสีครีม เกล็ดเรียบและมันวาว จะกินปลา กบ เขียด เป็นอาหาร
งูหัวกะโหลกไทย
ชื่อสามัญ : Cox's mud snake ชื่อวิทยาศาสตร์ : Homalopsis mereljcoxi บริเวณส่วนหัวและท้ายทอยสีขาวๆน้ำตาลๆจะมีลักษณะคล้ายกับรูปหัวกะโหลก ลายคาดบนลำตัวสีดำๆ บางตัวมีสีออกน้ำตาลๆ อาศัยหากินตามแหล่งน้ำกินพวกปลา กบ เขียด
งูในวงศ์ Elapidae
งูปล้องหวายหัวดำ
ชื่อสามัญ : Small-spotted Coral Snake ชื่อวิทยาศาสตร์ : Calliophis maculiceps ลักษณะ : ลำตัวสีส้มแดง สีน้ำตาล หรือเขียวขี้ม้า และมีจุดสีดำขนาดเล็ก ด้านท้องเป็นสีชมพูอมส้ม กินสัตว์เลื้อยคลานขนาดเล็กเป็นอาหาร งูปล้องหวายหัวดำมีพิษอันตราย แต่นิสัยไม่ดุ
งูสามเหลี่ยม
ชื่อสามัญ : Banded Krait snake ชื่อวิทยาศาสตร์ : Bungarus fasciatus ลักษณะ : หัวกว้างและลึก ดวงตาเป็นสีดำ ลำตัวยาว มีแถบสีดำและสีเหลืองสลับกันซึ่งล้อมรอบลำตัว มีลายสีเหลืองคล้ายหัวลูกศรที่หัว คางมีสีเหลือง กินงูชนิดอื่นเป็นอาหารหลักแต่ยังกินปลา กบ กิ้งก่า และไข่งู มีพิษมีฤทธิ์ทำลายระบบประสาทที่รุนแรง
งูเห่า
ชื่อสามัญ : Monocled Cobra ชื่อวิทยาศาสตร์ : Naja kaouthia ลักษณะ : ลำตัวยาว เรียว มีเกล็ดเรียบ หัวกว้างแบน คอสามารถแผ่เป็น แม่เบี้ยได้เมื่อรู้สึกถูกคุกคาม กินอาหารได้หลากหลาย เช่นพวก หนู นก กบ เขียด และงู จะขู่ฟ่อๆเมื่อเข้าใกล้มีพิษมีฤทธิ์ทำลายระบบประสาทที่รุนแรง
งูจงอาง
ชื่อสามัญ : King Cobra ชื่อวิทยาศาสตร์ : Ophiophagus hannah ลักษณะ : หัวกลมทู่ใหญ่ ลำตัวเรียวยาว เป็นงูสีน้ำตาลแดงอมเขียว เป็นส่วนมาก สีอื่นมีบ้าง ท้องของงูจงอางเหลืองเกือบขาว ใต้คอมักมีสีแดงหรือส้มแผ่แม่เบี้ยได้ ไม่มีลายดอกจัน มีพิษมีฤทธิ์ทำลายระบบประสาทที่รุนแรง
งูในวงศ์ Cylindrophiidae
งูก้นขบ
ชื่อสามัญ : Red-tailed Pipe Snake ชื่อวิทยาศาสตร์ : Cylindrophis ruffus ลำตัวด้านบนสีดำเป็นเงามัน ด้านล่างมีลายเป็นแถบสีดำสลับขาว หางจะมีขนาดใกล้เคียงกับหัว
งูในวงศ์ Pythonidae
งูเหลือม
ชื่อสามัญ : Reticulated python ชื่อวิทยาศาสตร์ : Malayopython reticulatus ลำตัวมีสีน้ำตาลเทาถึงน้ำตาลเทาอมเหลือง มีลายข้าวหลามตัดบนหลัง ตลอดความยาว มีเส้นสีดำกลางหัว ฟันแหลมคม ขากรรไกร แข็งแรงมาก เป็นงูที่มีลำตัวยาวที่สุดในโลก
งูในวงศ์ Viperidae
งูกะปะ
ชื่อสามัญ : Malayan Pit Viper ชื่อวิทยาศาสตร์ : Calloselasma rhodostoma ลักษณะ : หัวทรงสามเหลี่ยมตรงคอคอดเล็ก บริเวณท้ายทอยจะบานออก ลำตัวป้อมๆ สีลำตัวเป็นสีน้ำตาล คล้ายๆกับสีของพื้นดิน กินอาหารได้หลากหลาย เช่นพวก หนู นก กบ เขียด เป็นงูที่มีพิษออกฤทธิ์ต่อระบบเลือดเป็นหลัก
Nick Wildlife. (n.d.). Thai National Parks. Retrieved [10 สิงหาคม 2568], from https://www.thainationalparks.com