โครงการส่งเสริมสุขภาพและความปลอดภัยแรงงานในสถานประกอบการ สร้างพื้นที่ทำงานปลอดภัย ควบคู่การเรียนรู้จากสถานการณ์จริง

สาขาวิชาอาชีวอนามัยและความปลอดภัย สำนักวิชาสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ดำเนินโครงการ “ส่งเสริมสุขภาพและความปลอดภัยแรงงานในสถานประกอบการจังหวัดนครศรีธรรมราช เพื่อสนับสนุนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน” โดยบูรณาการการบริการวิชาการร่วมกับการเรียนการสอนในรายวิชา OCC64-358 ปฏิบัติการสุขศาสตร์อุตสาหกรรม 2 เปิดโอกาสให้นักศึกษาได้เรียนรู้จากสถานการณ์จริงในสถานประกอบการ พร้อมนำองค์ความรู้ด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัยไปใช้ประโยชน์ต่อสังคมอย่างเป็นรูปธรรม
หนึ่งในพื้นที่ดำเนินงานสำคัญคือ โรงพยาบาล ในจังหวัดนครศรีธรรมราช โดยคณาจารย์และนักศึกษาหลักสูตรอาชีวอนามัยและความปลอดภัยได้ลงพื้นที่สำรวจ ประเมิน และตรวจวัดปัจจัยเสี่ยงในสภาพแวดล้อมการทำงาน ครอบคลุมทั้งปัจจัยด้านเคมี ชีวภาพ และคุณภาพอากาศภายในอาคาร เพื่อค้นหาความเสี่ยงที่อาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพของผู้ปฏิบัติงาน และจัดทำข้อเสนอแนะสำหรับการปรับปรุงสภาพแวดล้อมการทำงานให้มีความปลอดภัยมากยิ่งขึ้น
จากการประเมินในระยะแรก พบประเด็นที่ควรได้รับการปรับปรุงในบางปัจจัย เช่น คุณภาพอากาศภายในอาคาร ด้านอุณหภูมิ ความชื้น และการระบายอากาศ
ทีมดำเนินงานได้ถ่ายทอดข้อเสนอแนะตามหลัก Hierarchy of Controls เช่น การบำรุงรักษาระบบกรองอากาศประสิทธิภาพสูง การเพิ่มประสิทธิภาพระบบระบายอากาศ การควบคุมความชื้น การเพิ่มความถี่ในการทำความสะอาด การให้ความรู้แก่บุคลากร และการติดตามตรวจสอบคุณภาพอากาศเป็นระยะ เพื่อสนับสนุนให้สถานประกอบการสามารถนำข้อมูลทางวิชาการไปใช้ในการวางแผนและพัฒนาสภาพแวดล้อมในการทำงานได้อย่างเหมาะสม
จากการตรวจติดตามในรอบถัดมา เมื่อวันที่ 3 กุมภาพันธ์ 2569 พบผลลัพธ์เชิงบวกอย่างชัดเจนในด้านการควบคุมฝุ่น โดยผลการตรวจวัด Total dust ผ่านเกณฑ์ 100%, Respirable dust ผ่านเกณฑ์ 100% และ PM10/PM2.5 ผ่านเกณฑ์ 100% ของจุดที่ตรวจในแต่ละรายการ สะท้อนให้เห็นถึงแนวโน้มการพัฒนาสภาพแวดล้อมการทำงานไปในทิศทางที่ปลอดภัยต่อสุขภาพของผู้ปฏิบัติงานมากยิ่งขึ้น
ขณะเดียวกัน การตรวจติดตามยังช่วยให้สถานประกอบการสามารถระบุประเด็นที่จำเป็นต้องพัฒนาต่อไป โดยเฉพาะด้านปัจจัยชีวภาพและระบบระบายอากาศ ซึ่งเป็นข้อมูลสำคัญสำหรับการกำหนดมาตรการควบคุมและวางแผนปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง จึงสะท้อนให้เห็นว่าโครงการไม่ได้เป็นเพียงการตรวจวัดแบบครั้งเดียว แต่เป็นกระบวนการที่ส่งเสริมให้เกิด Continuous Workplace Health Improvement หรือการพัฒนาสุขภาพและความปลอดภัยในสถานที่ทำงานอย่างต่อเนื่อง
โครงการดังกล่าวสะท้อนบทบาทของมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ในการนำองค์ความรู้ทางวิชาการไปใช้รับใช้สังคมอย่างเป็นรูปธรรม โดยตอบโจทย์ SDG 3: Good Health and Well-being โดยเฉพาะ 3.3.2 Health Outreach Programmes ผ่านการนำบริการด้านอาชีวอนามัย การประเมินความเสี่ยง และการป้องกันผลกระทบต่อสุขภาพไปสู่แรงงานในสถานประกอบการ รวมถึงตอบโจทย์ SDG 4: Quality Education โดยเฉพาะ 4.3.4 Education Outreach Activities Beyond Campus ผ่านการนำการเรียนรู้ออกจากห้องเรียนสู่สถานการณ์จริง ให้นักศึกษาได้พัฒนาทักษะวิชาชีพจากการปฏิบัติงานจริง พร้อมสร้างประโยชน์กลับคืนสู่สถานประกอบการและสังคม
กิจกรรมครั้งนี้จึงเป็นอีกหนึ่งตัวอย่างของการเชื่อมโยง “การเรียนรู้–การบริการวิชาการ–การพัฒนาสถานประกอบการ” เข้าด้วยกัน เพื่อร่วมสร้างแรงงานที่มีสุขภาวะที่ดี สถานที่ทำงานที่ปลอดภัย และสังคมที่เติบโตอย่างยั่งยืน
สาขาวิชาอาชีวอนามัยและความปลอดภัย
สำนักวิชาสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์