ข้อมูล : ฝ่ายเภสัชกรรม รพ.ศูนย์การแพทย์มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์
ในช่วงเดือนรอมฎอนหรือเดือนบวช ผู้นับถือศาสนาอิสลามจะถือศีลอด งดรับประทานอาหารและเครื่องดื่มตั้งแต่พระอาทิตย์ขึ้นจนถึงพระอาทิตย์ตก ดังนั้นจึงต้องปรับเปลี่ยนเวลารับประทานหรือปรับขนาดยาด้วย โดยเฉพาะยาที่มีการออกฤทธิ์สัมพันธ์กับการรับประทานอาหารหรือระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วย
กลุ่มยาเบาหวาน ที่ต้องปรับยาช่วงรอมฏอน ได้แก่
กลุ่มที่ 1 Sulfonylurea (SU) ได้แก่ Glipizide และ Gliclazide
กลุ่มที่ 2 Biguanide ได้แก่ Metformin
กลุ่มที่ 3 ยาสูตรผสม
ตัวอย่างการปรับยาเบาหวานในช่วงรอมฎอน
| ก่อนรอมฎอน | ระหว่างรอมฎอน |
| Sulfonylurea (SU) | หลักการ ให้ขนาดยาปกติในมื้อเย็น (ก่อนอาหารครึ่งชั่วโมง) และลดขนาดยาครึ่งหนึ่งในมื้อเช้ามืด |
| -Glipizide 5 mg รับประทานยา 2 เม็ด ก่อนอาหารเช้า รับประทานยา 2 เม็ด ก่อนอาหารเย็น | ปรับเป็น รับประทานยา 1 เม็ด ก่อนอาหารเช้า รับประทานยา 2 เม็ด ก่อนอาหารเย็น |
| -Glipizide 5 mg รับประทานยา 1 เม็ด ก่อนอาหารเช้า รับประทานยา 2 เม็ด ก่อนอาหารเย็น | ปรับเป็น รับประทานยา 0.5 เม็ด ก่อนอาหารเช้า รับประทานยา 2 เม็ด ก่อนอาหารเย็น |
| -Gliclazide 60 mg รับประทานยา 1 เม็ด ก่อนอาหารเช้า | ปรับเป็น รับประทานยา 1 เม็ด ก่อนอาหารเย็น |
| Biguanide/และสูตรผสม | หลักการ เลื่อนการรับประทานตอนมื้อเช้าไปเป็นมื้อเย็น และจากมื้อเย็นไปเป็นมื้อเช้า |
| -Metformin 500 mg รับประทานยาครั้งละ 1 เม็ด วันละ 3 ครั้ง หลังอาหาร เช้า เที่ยง เย็น | ปรับเป็น รับประทานยา 1 เม็ด หลังอาหารเช้า รับประทานยา 2 เม็ด หลังอาหารเย็น |
| -Metformin 500 mg รับประทานยาครั้งละ 1 เม็ด วันละ 2 ครั้ง หลังอาหาร เช้า เย็น | ไม่ต้องปรับ |
| -Metformin 500 mg รับประทานยาครั้งละ 2 เม็ด วันละ 3 ครั้ง หลังอาหาร เช้า เที่ยง เย็น | ปรับเป็น รับประทานยา 2 เม็ด หลังอาหารเช้า รับประทานยา 2 เม็ด หลังอาหารเย็นเช้า รับประทานยา 2 เม็ด ก่อนนอน (ห่างกัน อย่างน้อย 3 ชม.ในแต่ละมื้อ) |
การหยุดอดอาหาร โดยผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ถือศีลอดควรหยุดการอดอาหารถ้ามีภาวะใดภาวะ หนึ่งต่อไปนี้
1. ระดับน้ำตาลต่ำกว่า 70 มก./ดล.
2. ระดับน้ำตาลสูงกว่า 300 มก./ดล.
3. มีอาการของภาวะน้ำตาลต่ำ น้ำตาลสูง อาการขาดน้ำ หรือมีความเจ็บป่วยเฉียบพลัน
ทั้งนี้ ในการปรับขนาดยา แพทย์จะพิจารณาให้เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย ผู้ป่วยควรปรึกษาแพทย์ก่อนทุกครั้งก่อนปรับขนาดยา ไม่ควรปรับขนาดยาเอง นอกจากนี้แนะนำให้ผู้ป่วยตรวจน้ำตาลในเลือดอย่างสม่ำเสมอในช่วงที่ถือศีลอด หากน้ำตาลในเลือดต่ำมากเกินไปหรือสูงเกินไปควรรีบมาพบแพทย์ทันที
