“ทางลัดสู่การมีเจ้าตัวเล็ก ด้วยเทคโนโลยี IUI” ในยุคที่เทคโนโลยีทางการแพทย์ก้าวล้ำ การรักษาภาวะมีบุตรยากไม่ใช่เรื่องน่ากลัวอีกต่อไป IUI คือตัวช่วยอัจฉริยะที่ช่วยคัดกรองอสุจิที่แข็งแรงที่สุด แล้วส่งตรงเข้าสู่โพรงมดลูก ในบทความนี้เราสรุปมาให้ครบ ตั้งแต่ขั้นตอนการทำ ใครที่เหมาะกับวิธีนี้ ไปจนถึงโอกาสความสำเร็จ ผ่านบทความนี้พร้อมสื่อวิดีโอน่ารักๆ โดยนักศึกษาพยาบาล
IUI คือ Intrauterine insemination เป็นการฉีดน้ำอสุจิผ่านทางช่องคลอดเข้าสู่โพรงมดลูก เพื่อให้ตั้งครรภ์โดยไม่ต้องมีเพศสัมพันธ์ทางธรรมชาติ โดยใช้น้ำเชื้อของฝ่ายชายหรือน้ำเชื้อของผู้บริจาค จะทำช่วงที่มีการตกไข่ ซึ่งฝ่ายหญิงอาจจะได้รับการกระตุ้นให้ไข่ตกหลายใบ อัตราสำเร็จในการตั้งครรภ์ต่อรอบอยู่ที่ 15-16% หากพบว่ารักษาด้วยวิธีนี้ 6-12 เดือน ไม่สำเร็จ อาจจำเป็นต้องใช้เทคโนโลยีช่วยเจริญพันธ์แบบอื่นแทน
ข้อบ่งชี้
- -ฝ่ายชายมีเชื้ออสุจิผิดปกติ คือ จำนวนน้อยเกินไป เช่น น้อยกว่า1.5 ซีซี หรือเชื้ออสุจิแข็งแรงน้อยเกินไป แต่มีการเคลื่อนไหวและรูปร่างปกติ
- -มีปัญหามีปฏิกิริยากับปากมดลูกได้ง่าย เข้าไปในโพรงมดลูกไม่ได้
- -ฝ่ายชายไม่สามารถปล่อยน้ำอสุจิในช่องคลอดฝ่ายหญิงได้ เช่น อวัยวะเพศมีปัญหาเรื่องการแข็งตัว หลั่งเร็วเกินไป
- -ฝ่ายชายมีรูเปิดท่อปัสสาวะ ผิดปกติ เช่น Epispadias หรือ Hypospadias
- -ฝ่ายหญิงต้องมีท่อนำไข่ปกติอย่างน้อยหนึ่งข้าง
จากการศึกษาพบว่าหากคู่สมรสที่มีภาวะมีบุตรยาก อายุยังไม่เกิน 37 ปี จะช่วยเพิ่มอัตราการตั้งครรภ์ นอกจากนี้ข้อดีของ IUI คือเป็นวิธีที่ใกล้เคียงวิธีธรรมชาติ มีค่าใช้จ่ายน้อยกว่าวิธีอื่น ส่วนข้อเสียคือมีโอกาสสำเร็จน้อยกว่าวิธีอื่นที่ค่าใช้จ่ายสูง
การเตรียมตัวก่อนทำ IUI
- -รับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่
- -นอนหลับพักผ่อนอย่างน้อยวันละ 8 ชั่วโมง
- -ออกกำลังกายอย่างน้อยวันละ 30 นาที 3 วัน/สัปดาห์
- -ไม่สูบบุหรี่และไม่ดื่มแอลกอฮอล์
- -หลีกเลี่ยงความเครียด หากิจกรรมที่ผ่อนคลายความเครียด
- -งดการมีเพศสัมพันธ์ก่อนวันฉีด เพื่อให้ฝ่ายชายมีปริมาณเชื้ออสุจิที่สะสมเพียงพอ
ขั้นตอนการทำ IUI
-ประเมินและกระตุ้นไข่ของฝ่ายหญิง โดยแพทย์จะตรวจร่างกาย อัลตร้าซาวด์ และให้ยารับประทานหรือฉีดยาเพื่อกระตุ้นให้ไข่สุกมากกว่า 1 ใบ
-อัลตร้าซาวด์ติดตามขนาดของไข่เมื่อไข่ได้ขนาดที่เหมาะสม จะฉีดยาเร่งให้ไข่ตก โดยปกติไข่จะตกหลังฉีดยากระตุ้นประมาณ 36-48 ชั่วโมง
-ฝ่ายชายต้องเก็บน้ำเชื้อและคัดกรอง ในวันที่นัดฉีดเชื้อ และทำการคัดกรองอสุจิที่แข็งแรงที่สุด
-แพทย์ฉีดเชื้อเข้าสู่โพรงมดลูกในช่วงฝ่ายหญิงมีการตกไข่ โดยนอนในท่าขึ้นขาหยั่ง และใช้สายพลาสติกขนาดเล็กสอดผ่านปากมดลูกและฉีดเชื้ออสุจิเข้าไปในโพรงมดลูก เพื่อให้อสุจิตัวที่แข็งแรงวิ่งเข้าไปทำการปฏิสนธิกับไข่
-ฝ่ายหญิงนอนพักประมาณ 15-30 นาที แล้วสามารถกลับบ้านและใช้ชีวิตประจำวันได้ตามปกติ
-หากมีอาการปวดหน่วงท้องน้อยภายหลังการฉีดอสุจิเข้าโพรงมดลูก สามารถรับประทานยาแก้ปวดตามแผนการรักษาได้
-นัดตรวจการตั้งครรภ์ หลังฉีดเชื้อ 2 สัปดาห์ โดยตรวจเลือดหรือใช้ชุดตรวจปัสสาวะเพื่อทดสอบการตั้งครรภ์
คำแนะนำหลังการกระตุ้นการตกไข่
-อาการที่อาจเกิดขึ้นได้ (Normal Side Effects) หน่องท้องน้อย คัดตึงหน้าอก ตกขาวใส มีมูกใสๆ ออกมาทางช่องคลอดมากขึ้น ซึ่งเป็นสัญญาณว่าไข่กำลังจะตก
-การปฏิบัติตัวที่ควรทำ ตรงต่อเวลานัดฉีดอสุจิเพราะไข่จะตกหลังจากฉีดยากระตุ้นประมาณ 36-40 ชั่วโมง
-งดการมีเพศสัมพันธ์ก่อนวันฉีด เพื่อให้ฝ่ายชายมีปริมาณเชื้ออสุจิที่สะสมเพียงพอ
-พักผ่อนให้เพียงพอ พยายามนอนหลับให้ครบ 7-8 ชั่วโมง
-ข้อควรระวังและสิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง งดการแช่น้ำร้อน/ซาวหน้า
-สังเกตอาการผิดปกติ หากมีอาการปวดท้องรุนแรงหรือท้องอืดมากจนหายใจลำบาก
บทความและสื่อวิดีทัศน์โดย
อาจารย์ ดร.สุดา ใจห้าว รองคณบดีสำนักวิชาพยาบาลศาสตร์ และ นักศึกษาพยาบาลชั้นปีที่ 3
นางสาวศิริวัฒนา เพชรสุข
นางสาวสิริภาภรณ์ พัฒฉิม
นางสาวสุธัญญา วรรณสุข
นางสาวสุภัทรา วุฒิสาร
นางสาวอักษราภัค สุวรรณพันธ์
นางสาวกนกวรรณ บัวเรือง
นางสาวชญานิศา ทองคลอด
นางสาวฐิติพร ชอบผล
อ้างอิง
มกรารัตน์ หวังเจริญ. (2567). ผลของการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมตามหลักเวชศาสตร์วิถีชีวิตต่อภาวะมีบุตรยาก. วารสารศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น, 16(3), 295–305.
Evans, M. B., Hosseinzadeh, P., Flannagan, K., Jahandideh, S., Burruss, E., Peck, J. D., Hansen,K. R., Hill, M., & Devine, K. (2024). Assessment of clinical pregnancies in up to eight ovarian stimulation with intrauterine insemination treatment cycles in those unable to proceed with in vitro fertilization.Fertility and Sterility, 122(1), 114–120.https://doi.org/10.1016/j.fertnstert.2024.02.018
Huniadi, A., Bimbo-Szuhai, E., Botea, M., Zaha, I., Beiusanu, C., Pallag, A., Stefan, L., Bodog, A.,Şandor, M., & Grierosu, C. (2023). Fertility predictors in intrauterine insemination (IUI) Journal of Personalized Medicine, 13(3), 395. https://doi.org/10.3390/jpm13030395
Imran, R., Baqai, S., Siraj, A., Khan, S., Urooj, U., & Zohra, S. (2023). Factors affecting the success rate of intrauterine insemination in the treatment of subfertility following controlled ovarian hyperstimulation. Pakistan Armed Forces Medical Journal,73(3), 607–611. https://doi.org/10.51253/pafmj.v73i3.6890
Jeon, B., Kang, T., & Choi, S. W. (2025). Lifestyle factors and health outcomes associated with infertility in women: A case-control study using National Health Insurance Database.Reproductive Health, 22, 88. https://doi.org/10.1186/s12978-025-02030-0
Kim, H. K., Choi, W. Y., Lee, J. I., & Kim, T. J. (2025). Impact of conventional cigarettes and electronic cigarette use on sperm quality and IVF/ICSI outcomes. Scientific Reports, 15, Article 23714. https://doi.org/10.1038/s41598-025-09495-w
Para, S. (2024). Factors Influencing Pregnancy Rate in Intrauterine Insemination among Infertile Couples: A Study in the Fertility Center, Thammasat University Hospital. Thammasat University Hospital Journal.
Smith, J. et al. (2023). Review of Intrauterine insemination (IUI) treatment factors and influence on the success rates. Journal of Medical and Life Science, 5(3), 129–134.
