ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา การทำงานของภาครัฐได้ก้าวเข้าสู่ยุคดิจิทัลอย่างเต็มรูปแบบ ระบบอิเล็กทรอนิกส์ถูกนำมาใช้แทนกระบวนการเอกสารแบบเดิมมากขึ้น โดยเฉพาะ “การจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ” ที่มีการใช้ระบบ e-GP และเครื่องมือดิจิทัลต่าง ๆ เพื่อเพิ่มความโปร่งใส ตรวจสอบได้ และลดขั้นตอนการทำงาน แม้เทคโนโลยีจะช่วยให้การทำงานสะดวกขึ้น แต่ในอีกมุมหนึ่ง เจ้าหน้าที่พัสดุและหน่วยงานต่าง ๆ ก็ต้องเผชิญกับ “ความท้าทายใหม่” ที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน
บทความนี้จะพาไปสำรวจความท้าทายสำคัญของการจัดซื้อจัดจ้างในยุคดิจิทัล
1️⃣ การปรับตัวของบุคลากร
การเปลี่ยนผ่านจากระบบเอกสาร → ระบบดิจิทัล ไม่ได้หมายถึงแค่เปลี่ยนเครื่องมือ แต่คือการเปลี่ยน “วิธีทำงาน”
ความท้าทายที่พบได้บ่อย เช่น
1) บุคลากรบางส่วนไม่คุ้นเคยกับระบบใหม่
2) ต้องเรียนรู้ระบบออนไลน์หลายแพลตฟอร์ม
3) ความกังวลเรื่องความผิดพลาดจากการใช้งานระบบ
การพัฒนาทักษะดิจิทัล (Digital Skills) จึงกลายเป็นเรื่องจำเป็นของเจ้าหน้าที่พัสดุในปัจจุบัน
2️⃣ ระบบดิจิทัลช่วยลดงาน แต่เพิ่มความรับผิดชอบ
ในอดีต เอกสารจำนวนมากถูกเก็บในรูปแบบกระดาษ การตรวจสอบต้องใช้เวลา แต่ในปัจจุบันข้อมูลทุกอย่างถูกบันทึกในระบบ
ข้อดีคือ
✔ ตรวจสอบย้อนหลังได้ง่าย
✔ เพิ่มความโปร่งใส
✔ ลดความคลาดเคลื่อนของข้อมูล
แต่ในขณะเดียวกันก็หมายความว่า ทุกขั้นตอนมี “ร่องรอยดิจิทัล” (Digital Footprint) มีความผิดพลาดที่สามารถตรวจพบได้ง่ายขึ้น และเจ้าหน้าที่ต้องมีความรอบคอบมากกว่าเดิม
3️⃣ ความเสี่ยงด้านเทคโนโลยีและระบบ
เมื่อระบบกลายเป็นหัวใจของการทำงาน ความเสี่ยงใหม่ก็เกิดขึ้น เช่น
1) ระบบล่มในช่วงเวลาสำคัญ
2) ปัญหาการเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต
3) ความปลอดภัยของข้อมูล
4) การโจมตีทางไซเบอร์
การจัดซื้อในยุคดิจิทัลจึงไม่ได้เกี่ยวกับ “ระเบียบพัสดุ” เพียงอย่างเดียว แต่เกี่ยวข้องกับ “ความมั่นคงปลอดภัยสารสนเทศ” ด้วย
4️⃣ ผู้ประกอบการต้องปรับตัวเช่นกัน
ไม่ใช่แค่หน่วยงานรัฐที่ต้องปรับตัว ผู้ประกอบการก็ต้องเรียนรู้การใช้งานระบบ e-GP และการยื่นเสนอราคาแบบอิเล็กทรอนิกส์
ปัญหาที่พบ เช่น ผู้ประกอบการรายเล็กไม่คุ้นเคยระบบ การขาดความเข้าใจขั้นตอนออนไลน์ และมีความกังวลเรื่องเอกสารดิจิทัล การเปลี่ยนผ่านสู่ดิจิทัลจึงต้องเกิดขึ้น “ทั้งสองฝั่ง”
5️⃣ ความคาดหวังที่สูงขึ้นของสังคม
เมื่อข้อมูลเข้าถึงง่ายและโปร่งใสมากขึ้น สังคมก็มีความคาดหวังต่อการจัดซื้อจัดจ้างมากขึ้นตามไปด้วย
หน่วยงานภาครัฐจึงต้อง
✔ ทำงานรวดเร็ว
✔ โปร่งใส
✔ ตรวจสอบได้
✔ สื่อสารกับประชาชนได้ชัดเจน
การจัดซื้อจัดจ้างจึงไม่ได้เป็นเพียงงานเบื้องหลังอีกต่อไป แต่เป็นส่วนหนึ่งของความเชื่อมั่นของสังคม
ยุคดิจิทัลทำให้การจัดซื้อจัดจ้าง “โปร่งใส รวดเร็ว และตรวจสอบได้” มากขึ้น แต่ในขณะเดียวกันก็สร้างความท้าทายใหม่ ทั้งด้านบุคลากร เทคโนโลยี ผู้ประกอบการ และความคาดหวังของสังคม การปรับตัว เรียนรู้ และพัฒนาอย่างต่อเนื่อง จึงเป็นกุญแจสำคัญที่จะทำให้การจัดซื้อจัดจ้างในยุคดิจิทัลก้าวไปข้างหน้าอย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน
อ้างอิง
✔ กรมบัญชีกลาง. ระบบการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐด้วยอิเล็กทรอนิกส์ (e-GP)
✔ พระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560
