ในยุคที่ทุกอย่างเชื่อมต่อผ่านหน้าจอ ตั้งแต่การเรียนออนไลน์ การทำงานกลุ่ม ไปจนถึงการพูดคุยกับเพื่อน ชีวิตของนักศึกษาผูกติดอยู่กับสมาร์ทโฟนและคอมพิวเตอร์แทบจะตลอดเวลา แม้เทคโนโลยีจะมีประโยชน์ แต่การใช้งานที่มากเกินไปอาจนำมาซึ่งความเหนื่อยล้าทางสายตา ความเครียดจากการเปรียบเทียบ และภาวะหมดไฟที่เรียกว่า “Digital Burnout”
การทำ “Digital Detox” หรือการพักจากโลกดิจิทัลชั่วคราว จึงเป็นวิธีฟื้นฟูจิตใจและร่างกายที่เรียบง่ายแต่ทรงพลังอย่างยิ่ง
สัญญาณเตือนว่าคุณอาจต้องการ Digital Detox:
• รู้สึกกระวนกระวายใจเมื่อไม่ได้เช็กมือถือ
• หยิบมือถือขึ้นมาไถหน้าจอโดยไม่มีจุดหมาย
• รู้สึกว่าตัวเองด้อยค่าเมื่อเห็นชีวิตของคนอื่นในโซเชียลมีเดีย
• มีปัญหาสมาธิสั้น ไม่สามารถจดจ่อกับอะไรนานๆ ได้
• นอนไม่หลับ หรือรู้สึกอ่อนเพลียแม้จะนอนเยอะแล้ว
วิธีเริ่มทำ Digital Detox แบบง่ายๆ:
1. กำหนดเขต “ปลอดมือถือ”: กำหนดช่วงเวลาหรือสถานที่ในห้องที่จะไม่ใช้มือถือ เช่น 1 ชั่วโมงก่อนนอน หรือบนโต๊ะกินข้าว เพื่อให้ตัวเองได้พักและมีปฏิสัมพันธ์กับคนรอบข้างจริงๆ
2. ปิดการแจ้งเตือน (Notification): เสียง “ติ๊ง” ที่ดังขึ้นตลอดวันคือตัวการสำคัญที่ทำลายสมาธิ ลองปิดการแจ้งเตือนของแอปที่ไม่จำเป็น แล้วคุณจะพบว่าตัวเองมีสมาธิกับการเรียนหรือการอ่านหนังสือมากขึ้น
3. จัด “วันไร้จอ” หนึ่งวันต่อสัปดาห์: หรืออาจเริ่มจากครึ่งวันก่อนก็ได้ ลองวางแผนทำกิจกรรมที่ไม่ต้องใช้หน้าจอ เช่น อ่านหนังสือเล่ม ออกไปเดินเล่นในสวนสาธารณะ วาดรูป หรือเล่นกีฬา
4. คัดกรองเนื้อหาที่เสพ: เลิกติดตาม (Unfollow) บัญชีที่ทำให้คุณรู้สึกแย่กับตัวเอง และเลือกติดตามเนื้อหาที่สร้างแรงบันดาลใจ ให้ความรู้ หรือทำให้คุณยิ้มได้แทน
การพักจอไม่ได้หมายถึงการตัดขาดจากโลก แต่คือการสร้างสมดุลที่ดีระหว่างโลกออนไลน์และโลกแห่งความจริง เพื่อให้คุณได้กลับมาเชื่อมต่อกับตัวเองและคนรอบข้างอย่างมีความหมายอีกครั้ง
