คุณเคยไหม? ที่ส่องกระจกแล้วพบตุ่มเล็ก ๆ ขึ้นที่บริเวณขอบตา ที่จริงแล้วตุ่มนี้ คือ ชาลาเซียน (Chalazion) ภาวะที่เกิดเป็น ก้อนนูนที่เปลือกตา ขึ้นมาไม่ใช่เรื่องน่าตกใจ แต่ก็ไม่ควรมองข้าม ซึ่งเป็นผลมาจากการ อุดตันของต่อมไขมันไมโบเมียน (Meibomian gland) ที่อยู่ภายในเปลือกตา ต่อมไขมันจะสร้างไขมันมาหล่อลื่นผิวตาจะระบายออกและเกิดการอุดตัน เมื่อไม่ได้ระบายจะเกิดการสะสมรวมกันเป็นก้อน ทำให้เกิดการอักเสบแบบ ไม่ติดเชื้อ
สาเหตุที่เกิดขึ้นอาจจะเกิดจากการใช้ชีวิตประจำวันโดยที่เราไม่รู้ตัว สาเหตุที่คือ
- กิจวัตรประจำวัน เช่น การล้างเครื่องสำอางไม่สะอาด ขยี้ตาบ่อย
- Life style เช่น การจ้องจอนาน (ซึ่งเกิดได้ง่ายใน พนักงาน Office) การใช้คอนแทคเลนส์
- สุขภาพภายใน เช่น โรคผิวหน้า ภูมิแพ้ กรรมพันธุ์ อายุ
วิธีแก้ไขเบื้องต้น คือ ประคบอุ่น การประคบอุ่นและทำความสะอาดเปลือกตาจะช่วยรักษาผู้ป่วยที่มีภาวะต่อมไขมันที่เปลือกตาอุดตัน เปลือกตาอักเสบ และตาแห้ง
อุปกรณ์ที่ใช้
- น้ำร้อน
- เจลประคบตา (ไม่มีใช้ผ้าชุบน้ำอุ่น หรือ ไข่ต้มห่อผ้า)
- สำลี หรือ ไม้พันสำลี
- ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดเปลือกตา
ขั้นตอนการประคบ
- นำเจลประคบตาแช่น้ำร้อน
- ประคบตาข้างละ 10-15 นา
หมายเหตุ ก่อนประคบประเมินก่อนว่าร้อนเกินไปหรือไม่ หากร้อนเกินไป ควรห่อผ้าเพิ่มอีกผืน หรือ หากเจลประคบตาเย็นลงควรนำมาอุ่นร้อนใหม่ และประคบต่อจนครบเวลา ล้างมือให้สะอาดหลังจากประคบตาทั้งสองข้างเสร็จแล้ว ทำความสะอาดเปลือกตาแบบโฟม หรือแผ่น
อาการแบบไหน ถึงต้องหาหมอ
- ตุ่มไม่ยุบ/ใหญ่ขึ้น/ปวดมาก แม้ทำความสะอาดแล้ว
- แดง บวม ร้อน มีหนอง
- กระทบกับการมองเห็น
- เป็นซ้ำ ๆ บ่อย ๆ
ป้องกันไว้ดีกว่าแก้
- ดูแลทำความสะอาดเปลือกตาอยู่สม่ำเสมอ
- สำหรับผู้ที่แต่งหน้า โดยเฉพาะคุณผู้หญิง เลือกใช้เครื่องสำอางไม่ระคายเคืองง่าย หรือก่อให้เกิออาการแพ้
- ลดพฤติกรรมเสี่ยง ลดการขยี้ตา พักสายตาจากการจ้องคอเป็นระยะเวลานาน
ดวงตาเป็นหน้าตาของหัวใจ หากเราปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้ชีวิต และการมีวินัยในการรักษาความสะอาดดวงตาก็ลดการอุดตันของไขมันรอบดวงตาที่จะก่อให้เกิดการอักเสบได้ง่าย ๆ
