เขียนและเรียบเรียง โดย : อาจารย์ฉัตรดาว เสพย์ธรรม สำนักวิชาสหเวชศาสตร์
ที่มารูปภาพประกอบ https://www.canva.com/photos/MAEIzaRtLVI/
คุณเคยตื่นขึ้นมาในตอนเช้าแล้วรู้สึกว่าแบตเตอรี่ในตัวถูกใช้จนหมดเกลี้ยงหรือไม่?
คุณอาจทำงานหนักเพื่อบรรลุเป้าหมายที่ตั้งไว้ แต่กลับรู้สึกว่างเปล่าและไร้ซึ่งความสุข นี่ไม่ใช่แค่ความเครียดทั่วไป แต่เป็นสัญญาณเตือนจากร่างกายและจิตใจที่กำลังเผชิญกับ ภาวะหมดไฟ (Burnout) ซึ่งไม่ได้เลือกแค่เฉพาะคนบ้างานเท่านั้น แต่สามารถเกิดขึ้นได้กับทุกคนที่กำลังวิ่งไล่ตามความสมบูรณ์แบบในทุกๆ ด้านของชีวิต WHO ให้นิยามของคำว่า Burnout ว่าคือ “กลุ่มอาการที่เกิดจากความเครียดเรื้อรังในที่ทำงานที่ไม่ได้รับการจัดการอย่างเหมาะสม” และมีลักษณะ 3 ด้าน ได้แก่ ความรู้สึกอ่อนเพลียหมดแรง, การแยกตัวหรือมองงานในแง่ลบ, และประสิทธิภาพในการทำงานที่ลดลง ทั้งนี้ Burnout เป็น “ปรากฏการณ์ที่เกี่ยวข้องกับอาชีพ” ไม่ใช่ภาวะทางการแพทย์
เรามักมองข้ามสัญญาณเตือนเล็กๆ น้อยๆ เช่น อาการอ่อนเพลียที่แม้จะพักผ่อนก็ไม่หายไป ความหงุดหงิดง่าย และประสิทธิภาพในการทำงานที่ลดลง แต่อาการของ Burnout ยังมีด้านที่ลึกกว่านั้น นั่นคือ “ความสุขที่จางหายไป” และความรู้สึกผิดที่ไม่ได้ทำอะไร ทั้งหมดนี้เกิดจากความคาดหวังที่สูงเกินไปจากทั้งตัวเราเองและสังคม รวมถึงการทำสิ่งต่างๆ โดยไม่รู้ว่าเป้าหมายที่แท้จริงคืออะไร
ที่มา: https://psychcentral.com/health/burnout
สิ่งสำคัญคือเราไม่จำเป็นต้องรอให้ถึงจุดที่หมดไฟจนหมดแรงไปเสียก่อนจึงค่อยเริ่มดูแลตัวเอง การรับมือกับ Burnout จึงไม่ใช่แค่การหยุดพัก แต่คือการ “ออกแบบชีวิตใหม่” ด้วยการสร้างขอบเขตที่ชัดเจนระหว่างชีวิตส่วนตัวและชีวิตการทำงาน เรียนรู้ที่จะปฏิเสธอย่างสุภาพ และหันกลับมาทบทวนว่าอะไรคือสิ่งที่เราให้ความสำคัญอย่างแท้จริง ลองกลับไปทำกิจกรรมเล็กๆ ที่คุณเคยรัก แม้จะเป็นแค่ช่วงเวลาสั้นๆ ในแต่ละวัน เพื่อเติมพลังงานให้กับจิตใจ และที่สำคัญที่สุดคือการยอมรับความไม่สมบูรณ์แบบของตัวเองและเปิดใจรับฟังเสียงภายในใจ Burnout อาจเป็นสัญญาณที่บอกเราว่าถึงเวลาแล้วที่จะต้องหยุดพักและกลับมาถามตัวเองอีกครั้งว่า “ความสุขที่แท้จริงของเราคืออะไร?”
เอกสารอ้างอิง
ที่มา: Burn-out an “occupational phenomenon”: International Classification of Diseases
ที่มา: Burnout Syndrome and Intention to Leave: An Analysis of its Impact through a Systematic Review 2015-2025
ที่มา: Burnout | Psychology Today
